Қазақстанда Конституция негізінде Құрылтай депутаттарының алғашқы сайлауы өтеді. Бұл – еліміздің қоғамдық-саяси дамуындағы жаңа кезеңді айқындайтын маңызды оқиғалардың бірі. Жаңа басқару моделі аясында заң шығарушы биліктің қызметін 145 депутаттан тұратын бір палаталы Құрылтай жүзеге асырады. Осылайша, жүргізіліп жатқан саяси реформалар мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіруге және азаматтардың ел өміріне қатысу мүмкіндігін кеңейтуге бағытталып отыр.
Құрылтай сайлауы – азаматтардың қоғамдық-саяси өмірге белсенді араласуына мүмкіндік беретін маңызды демократиялық үдеріс. Сайлау Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес ұйымдастырылып, барлық кезеңі заң талаптарының сақталуы негізінде өтеді. Бұл сайлау процесінің ашықтығын, әділдігін және әрбір азаматтың сайлау құқығының қорғалуын қамтамасыз етуге бағытталған.
Сайлау науқаны басталғаннан кейін азаматтарға дауыс беру күні, сайлау учаскелерінің орналасқан жері және дауыс беру тәртібі туралы ресми ақпарат қолжетімді болады. Әрбір сайлаушы өзінің қай сайлау учаскесіне тіркелгенін алдын ала тексеріп, қажет болған жағдайда сайлаушылар тізіміндегі деректерін нақтылай алады. Бұл сайлау күні дауыс беру рәсімінің кедергісіз әрі заң талаптарына сәйкес өтуіне мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әрбір азамат өз таңдауын еркін жасауға және дауысын жасырын түрде беруге құқылы. Дауыс беру кезінде сайлаушының еркіне қандай да бір ықпал етуге жол берілмейді. Ал сайлау комиссиялары дауыс беру рәсімінің заң талаптарына сай ұйымдастырылуын қамтамасыз етіп, сайлау процесінің жария әрі әділ өтуіне жауапты болады.
Қазіргі ақпараттық кеңістікте сайлау кезеңінде түрлі мәліметтердің таралатыны белгілі. Сондықтан азаматтардың ақпаратты тек ресми дереккөздерден алуы ерекше маңызды. Уәкілетті мемлекеттік органдар мен сайлау комиссиялары жариялаған мәліметтер ғана ресми әрі сенімді ақпарат көзі болып саналады. Бұл жалған ақпараттың таралуының алдын алып, азаматтардың саналы әрі дұрыс шешім қабылдауына ықпал етеді.
Сарапшылардың пікірінше, Құрылтай депутаттарының алғашқы сайлауы еліміздегі саяси реформалардың іс жүзіндегі жалғасы болмақ. Жаңа институттың қалыптасуы өкілді биліктің тиімділігін арттыруға, қоғамдық диалогты дамытуға және азаматтардың мемлекеттік басқару үдерісіне қатысу мүмкіндігін кеңейтуге негіз қалайды.
Сайлауға қатысу – әрбір азаматтың Конституциямен кепілдік берілген құқығы ғана емес, елдің болашағына деген жауапкершілігінің де көрінісі. Заң талаптарын сақтау, сайлау рәсімдері туралы толық хабардар болу және ресми ақпаратқа сүйену сайлау науқанының ашық, әділ әрі жоғары деңгейде ұйымдастырылуына ықпал етеді.